Λαϊκισμός, αντιλαϊκισμός και δημοκρατία

Το Συνέδριο θα αναμεταδίδεται απευθείας από το site της Εταιρείας.

Συνδεθείτε στο: www.hpsa.gr

 

Συνέδριο Τμήματος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ και Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης

 

Το site του συνεδρίου

 

Θεσσαλονίκη, 27-28 Ιανουαρίου 2012

 

Χώρος: Αμφιθέατρο Ι, Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) του ΑΠΘ, 3ης Σεπτεμβρίου (μεταξύ Φοιτητικής Λέσχης και Πανεπιστημιακού Γυμναστηρίου)

 

Η έννοια του «λαϊκισμού» υπήρξε για πολλές δεκαετίες και παραμένει και σήμερα μια από τις πλέον χρησιμοποιημένες, αλλά και αμφίσημες, αν όχι ολισθηρές κατηγορίες της πολιτικής θεωρίας και ανάλυσης, καθώς και του ευρύτερου δημόσιου λόγου. Στον απόηχο των παραδοσιακών λαϊκιστικών κινητοποιήσεων – αγροτικός λαϊκισμός στις ΗΠΑ, Ναρόντνικοι στη Ρωσία, περονισμός στην Αργεντινή, κλπ. – οι τελεταίες δεκαετίες σημαδεύτηκαν από την εμφάνιση νεο-λαϊκιστικών κινημάτων και κομμάτων, κυρίως δε του λεγόμενου «ακροδεξιού λαϊκισμού» στην Γαλλία, την Αυστρία και αλλού. Σήμερα, εξάλλου, και μάλιστα σε συνθήκες οξείας οικονομικής κρίσης, παρατηρείται η επαναφορά της συζήτησης περί λαϊκισμού στην κεντρική πολιτική σκηνή των δυτικών δημοκρατιών. Ενδεικτικά της τάσης αυτής υπήρξαν και τα διλήμματα τύπου «λαϊκισμός ή υπευθυνότητα;» στις πιο πρόσφατες βουλευτικές και δημοτικές εκλογές στην Ελλάδα, διλήμματα που επανέρχονται με διαφορετικά πρόσημα και αφορμές.

 

Όλα τούτα καθιστούν την προβληματική του λαϊκισμού ιδιαίτερα επίκαιρη για την σύγχρονη πολιτική επιστήμη. Δεδομένης μάλιστα της μακράς και συνεχιζόμενης λαϊκιστικής παράδοσης στην ελληνική πολιτική κουλτούρα – από το λαϊκιστικό ΠΑΣΟΚ των δεκαετιών 1970 και 1980, στον θρησκευτικό λαϊκισμό στο πλαίσιο της κρίσης των ταυτοτήτων, και μέχρι τον ιδιότυπο νεολαιο-λαϊκισμό της ριζοσπαστικής αριστεράς των τελευταίων ετών –, το ζήτημα αυτό γίνεται ακόμα περισσότερο κομβικό για την εγχώρια επιστημονική συζήτηση. Επιπλέον, στο πλαίσιο των δημόσιων συζητήσεων σχετικά με το μνημόνιο, παρατηρείται μια εδραίωση και αναπαραγωγή μορφών αντι-λαϊκιστικού λόγου, η οποία επίσης οφείλει να χαρτογραφηθεί, να αποτιμηθεί και να ερμηνευθεί συστηματικά.

 

Το συνέδριο του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ και της ΕΕΠΕ θα επιχειρήσει καταρχάς να φωτίσει την εννοιολογική ταυτότητα της κατηγορίας «λαϊκισμός» και των ποικίλων χρήσεών της, αλλά και να σκιαγραφήσει το προφίλ του σύγχρονου «αντι-λαϊκισμού». Αποσκοπεί δε να αναδείξει τα θεωρητικά εκείνα εργαλεία που ο σύγχρονος στοχασμός προσφέρει στην εναργέστερη ερμηνεία της σημασίας του λαϊκισμού για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Ερμηνεία που, αν και επισημαίνει τον θεσμικά οριακό και συχνά αντι-δημοκρατικό χαρακτήρα πολλών λαϊκιστικών κινημάτων και κομμάτων, όλο και περισσότερο αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο της επίκλησης του «λαού» στη συμβολική συγκρότηση και συγκινησιακή επένδυση των πολιτικών ταυτίσεων, προσδίδοντας στην συνακόλουθη κινητοποίηση αποκλεισμένων στρωμάτων ένα θετικό, για τη δημοκρατική συμμετοχή, πρόσημο. Επιπλέον, στο συνέδριο θα επιδιωχθεί η χαρτογράφηση των σημαντικότερων λαϊκιστικών φαινομένων της εποχής μας και η συγκριτική τους διερεύνηση. Τέλος, θα συζητηθεί διεξοδικά ο τρέχων μετασχηματισμός του λαϊκιστικού φαντασιακού στον ελληνικό πολιτικό λόγο, αλλά και ο πολλαπλασιασμός των μορφών αντιλαϊκιστικής ρητορικής.

 

Χώρος: Αμφιθέατρο Ι, Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) του ΑΠΘ, 3ης Σεπτεμβρίου (μεταξύ Φοιτητικής Λέσχης και Πανεπιστημιακού Γυμναστηρίου)

 

 

 

Πρόγραμμα Συνεδρίου

 

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου
 

[18:00-18:30] Έναρξη - Χαιρετισμοί

 

[18:30-20:00] 1η συνεδρία – συντονισμός: Νίκος Παρασκευόπουλος

Γεράσιμος Βώκος, Πλήθος και μάζες στη Γαλλική Επανάσταση: οι αναλύσεις ενός ιστορικού
Φανή Γιαννούση, Λαός, πλήθος, κοινό. Όψεις του νεωτερικού υποκείμενου στον ύστερο 19ο αιώνα
Αλέξανδρος Κιουπκιολής,  Λαός ή πλήθος; Όταν η ονοματολογία δεν έχει μόνον φιλολογικό ενδιαφέρον
 

[20:00-21:00] Προβολή ντοκιμαντέρ «Λαϊκισμός: χειραγώγηση ή χειραφέτηση;» (σκηνοθεσία: Γιώργος Κεραμιδιώτης)
 

Σάββατο 28 Ιανουαρίου
 

[10:00-12:00] 2η Συνεδρία – συντονισμός: Νίκος Δεμερτζής

Χρήστος Λυριντζής, Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές επιπτώσεις: Όψεις του λαϊκισμού στην Ελλάδα

Γιάννης Μπαλαμπανίδης & Κατερίνα Λαμπρινού, Η Ελλάδα της κρίσης: λαϊκισμοί χωρίς ηγεμονία

Γιάννης Σταυρακάκης,  Λαός και λαϊκιστικός λόγος στη σκιά της ευρωπαϊκής κρίσης

Λουδοβίκος Κωτσονόπουλος, Λαϊκισμός: Μεθοδολογικές χρήσεις και πολιτική διαχείριση μίας πολύσημης έννοιας

 

Διάλειμμα

 

[12:30-14:00] 3η Συνεδρία – συντονισμός: Θεόδωρος Χατζηπαντελής

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Λαϊκισμός και εθνικισμός

Βασιλική Γεωργιάδου, Εκδοχές του λαϊκιστικού φαινόμενου στην ευρωπαϊκή άκρα δεξιά

Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, Εκσυγχρονισμός της ακροδεξιάς και τεχνοκρατικός λαϊκισμός

 

[14:00-16:00] Διακοπή για γεύμα

 

[16:00-17:30] 4η Συνεδρία – συντονισμός: Μιχάλης Σπουρδαλάκης

Νικόλας Σεβαστάκης, Ο λαϊκισμός ως παθολογία: Σκέψεις για τη διαμόρφωση του «εκσυγχρονιστικού αντι-λαϊκισμού»

Γιώργος Κατσαμπέκης, Αντιλαϊκισμός: ένας νέος «φόβος των μαζών» για τον 21ο αιώνα;

Θωμάς Σιώμος, Τηλελαϊκισμός, μεσολαϊκισμός, αντιλαϊκισμός και δημοκρατία
 

Διάλειμμα

 

[18:00-20:00] Στρογγυλό Τραπέζι – συντονισμός: Γιώργος Πάσχος

Νίκος Μουζέλης

Νίκος Δεμερτζής

Μιχάλης Σπουρδαλάκης

Κώστας Σταμάτης

Όψεις της κρίσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Η εξέγερση στο Ουισκόνσιν το 2011. Καταλαμβάνοντας το Καπιτώλιο

 

Ομιλητής:

Έρικ Όλιν Ράιτ

 

Προλογίζει ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης, καθηγητής Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης Πανεπιστημίυ Αθηνών

Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2011

 

Αμφιθέατρο Παπαρρηγοπούλου, Νομική Σχολή Αθηνών

 

Εκδήλωση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, του transform! και της ΑΡιστερής ΕΝότητας Νομικής

 

Τα βίντεο όλης της εκδήλωσης βρίσκονται εδώ

5η Ετήσια Διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά

 

Ομιλητής:

Έρικ Όλιν Ράιτ

 

Πραγματικές Ουτοπίες στον καπιταλισμό και πέρα από αυτόν.

Παίρνοντας στα σοβαρά το κοινωνικό στοιχείο στον σοσιαλισμό.

 

Προλογίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, καθηγητής του Τμήματος Οικονομίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2011

 

Αίθουσα εκδηλώσεων Ινστιτούτου Goethe

9o τεύχος του περιοδικού transform!

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τα διλήμματα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς: Προκαταρκτικές σκέψεις.

Γεράσιμος Μοσχονάς

Ένα κραχ, όπως μόνο το κεφάλαιο μπορεί: κρίσεις, φούσκες, κερδοσκόποι το 1929 και σήμερα

Φριτς Βέμπερ

Οργανική κρίση του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού: σενάρια, συγκρούσεις, ανταγωνιστικά σχέδια

Ινστιτούτο Κριτικής Κοινωνικής Ανάλυσης (ΙΚΚΑ), Γερμανία

Η κρίση της Ευρώπης: Στοιχεία πολιτικής στρατηγικής

Ελιζαμπέτ Γκοτιέ

Η Ευρώπη στο επίκεντρο της νέας φάσης της μεγάλης κρίσης

Γιοαχίμ Μπίσοφ, Μπέρνχαρντ Μίλερ

Κρίση στην Ελλάδα, δύο χρόνια μετά

Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής

Γιάννης Μπαλαμπανίδης

Η αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων και του μοντέλου απασχόλησης στην Ελλάδα

Μαρία Καραμεσίνη

Διαγραφή χρεών και κινηματικές προύποθέσεις στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν

Οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής κρίσης

Δημήτρης Παπανικολόπουλος, Γιώργος Τσιρίδης

Η Ευρώπη και ο κόσμος σε κίνηση

Η 15η Μαϊου και η Ισπανική Επανάσταση

Αρμάντο Φερνάντεζ Στέινκο

Ρευστή δημοκρατία: Η ιταλική επανάσταση του νερού

Τομάζο Φατόρι

Χιλή: Το Σύνταγμα και η κρίση της εκπαίδευσης. Μια αποφασιστική μάχη

Χουάν Πάμπλο Κάρδενας

"Ο λαός απαιτεί κοινωνική δικαιοσύνη" - Κοινωνική διαμαρτυρία στο Ισραήλ

Μισέλ Βαρσόφσκι

Για την ακροδεξιά

Ο δεξιός λαϊκισμός στην Ευρώπη

Βάλτερ Μπάγερ

Κατανοώντας το φαινόμενο Βίλντερς

Άριαν Φλίγκενχαρντ, Χανς βαν Χέινινγκεν

Από τη μεταπολιτική στη μαζική δολοφονία. Ένας νέος δεξιός εξτρεμισμός

Ματίας Βαγκ

Δεξιός λαίκισμός και στη Γερμανία;

Γκερντ Βίγκελ

Ανταποκρίσεις

Οι εκλογές στη Δανία και η νέα κυβέρνηση

Ίνγκερ Β. Γιόχανσεν

Πολιτικές εξελίξεις στην Αίγυπτο: Από την επανάσταση στις εκλογές.

Θανάσης Θεοδώρου, Δημήτρης Παπανικολόπουλος, Μαρίνα Παπανικολοπούλου, Βασίλης Ρόγγας

Το Μέτωπο της Αριστεράς. Η πρόκληση μιας πραγματικής λαϊκής δυναμικής

Ντομινίκ Κροζά

Μεταρρυθμίσεις στη Δημοκρατία της Τσεχίας - Προς τον κοινωνικό δαρβινισμό

Ιλόνα Σβιχλίκοβα

Οι προοδευτικές κυβερνήσεις της Νότιας Αμερικής απέναντι σε νέες προκλήσεις

Βερονίκ Σαντοβάλ

• Περιοδικό

Η κρίση χρέους στην Ελλάδα

20 δημοφιλείς πλάνες για την κρίση χρέους στην Ελλάδα.

Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ

μετάφραση: Σοφία Λαλοπούλου

"Ηρθε πάλι η στιγμή: Η Ελλάδα χρειάζεται νέα δάνεια, και στην Ευρώπη οι κυβερνήσεις ερίζουν για το αν ο δανεισμός είναι αναγκαίος και ποιος θα τον πληρώσει. Στη Γερμανία κυριαρχεί η άποψη ότι η ίδια η Ελλάδα ευθύνεται για την συμφορά της: Πρώτα κατάφερε με πονηριές να ενταχθεί στις χώρες της Ευρωζώνης, έπειτα η ελληνική κυβέρνηση ξόδευε πάρα πολλά και οι κυβερνώμενοι δούλευαν πολύ λίγο. Τέτοιου είδους λανθάνοντα εθνικιστικά ερμηνευτικά μοτίβα καλλιεργήθηκαν από γερμανικά μέσα ενημέρωσης και Γερμανούς πολιτικούς οι οποίοι μάλιστα προτείνουν και αντίστοιχες «λύσεις» για την κρίση: οι Έλληνες πρέπει να ξοδεύουν λιγότερο, να εργάζονται περισσότερο και να πουλήσουν την δημόσια περιουσία τους – και, εφόσον αυτές οι λύσεις αποτύχουν, η Ελλάδα πρέπει απλά να βγει από την ευρωζώνη ή να χρεοκοπήσει. Η ανοησία σε όλα αυτά είναι πως ούτε οι αναφερόμενες ως αιτίες της κρίσης είναι σωστές, ούτε οι προτεινόμενες λύσεις οδηγούν πράγματι στην έξοδο από την κρίση".

• Transform! 9 - 2011. Ευρώπη: Υπάρχει μέλλον;

• transform! 8 - 2011: Προκλήσεις και Καταστροφές

• transform! 7 - 2010: Ευρώπη. Η κρίση συνεχίζεται

• "Πραγματικές ουτοπίες στον καπιταλισμό και πέρα από αυτόν. Παίρνοντας στα σοβαρά το κοινωνικό στοιχείο στο σοσιαλισμό" - Έρικ Όλιν Ράιτ (2011)

• "Χτίζοντας το σοσιαλισμό του 21ου αιώνα: η λογική του κράτους" - Μάικλ Λίμποβιτς (2010)

• “Επιτελεστική πολιτική και κριτική της κρατικής βίας“ -Τζούντιθ Μπάτλερ (2009)

• Οικονομική Κρίση

• Κοινωνική Οικονομία

• Ακροδεξιά

Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς

• The ELP supports Romanian protesters against the privatisation of their health service
• Address to the European Workers
• The European Left Party condemns the role played by NATO in the Libyan War

Ίδρυμα Espaces Marx (Γαλλία)

• ATTENTION REPORT DE LA JOURNÉE : Que révèle le débat sur la « Dé-mondialisation » ?
• Lettre d'Espaces Marx
• Compte rendu du séminaire CHANGER LE TRAVAIL, UN DEFI A RELEVER

Ίδρυμα Rosa Luxemburg (Γερμανία)

• Finanzindustrie – Begriff, volkswirtschaftliche Bedeutung, Kritik
• Schnittstellen: Dialog, Synergien und Macht
• Rechtsstaat auf sächsisch